نوشته‌ها

انواع زبان برنامه نویسی پی ال سی

پیشتر به این سوال پاسخ دادیم که پی ال سی چیست؟ به طور خلاصه پی ال سی یک تجهیزی است که برنامه پذیر و منطقی است. پس یعنی می توانیم بر روی آن برنامه ریزی کنیم. برنامه ای که بر روی پی ال سی قرار می گیرد را توسط یکسری نرم افزار طراحی می کنیم که هر کدام مخصوص یک برند است که با یکدیگر متفاوت هستند. در نتیجه می توانیم بگوییم که طراحی مدار پی ال سی ها با یکسری شیوه مشخص انجام می پذیرد که این نرم افزار ها را زبان برنامه نویسی پی ال سی می نامیم. طبق استاندارد IEC 1131-3 (یک استاندارد بین المللی برای برنامه نویسی پی ال سی) می توانیم زبان های برنامه نویسی را به پنج دسته تقسیم نماییم. البته می توانیم بگوییم که به لحاظ کلی تمام پی ال سی ها از عملکرد یکسانی برخوردارند اما علائم و نام گذاری هایشان با هم متفاوت است.

استاندارد زبان های برنامه نویسی پی ال سی

با ساخت اولین نوع از پی ال سی، کمپانی های گوناگونی نظیر زیمنس، امرن، میتسوبیشی به تدریج به سمت تولید و ساخت این تجهیزات روی آوردند. با گسترش روند تولید پی ال سی ها و همچنین تمایل کمپانی ها و برندهای متعدد به تولید آنها،این ضرورت ایجاد شد که یک استاندارد کلی در زبان های برنامه نویسی PLC ایجاد گردد.استاندارد IEC1131 که در ابتدای مقاله هم به آن اشاره کردیم توسط کمیسیون بین المللی الکترونیک در طول ۱۲ سال پدید آمد. این استاندارد موجب می شود تا تولید کنندگان پی ال سی به منظور ایجاد یکپارچگی در نصب تجهیزات، سخت افزار، برنامه نویسی پی ال سی و … از آن تبعیت کنند. یکی از موارد مهم در استاندارد IEC 61131 درمورد زبان های برنامه نویسی است که در ادامه به بررسی انواع زبان های برنامه نویسی مخصوص پی ال سی می پردازیم:

  • IL
  • FBD
  • LAD or LD
  • ST
  • SFC

در میان زبان های برنامه نویسی فوق، زبانهای SFC و FBD و LAD در دسته‌ زبان‌ های گرافیکی قرار می گیرند و زبان های IL و ST در دسته‌ زبان‌های متنی می باشند.

زبان IL

زبان IL یا Instruction List یک زبان مشابه به زبان اسمبلی می باشد. در این زبان، دستورالعمل ها یا عملگر (Operator) هستند یا عملوند(Operand) که می بایست هر کدام از آنها در یک خط جدید نوشته شوند. افرادی که با زبان های برنامه نویسی قدیمی و یا اسمبلی آشنا هستند، زبان IL برای آنها گزینه بسیار مناسبی محسوب میگردد. به نوعی می توانیم این زبان را یک زبان منسوخ شده بدانیم.

خرید پی ال سی میتسوبیشی

زبان FBD

زبان برنامه نویسی FDB ( Functional Block Diagram) برای کد دهی از شیوه بلوک دیاگرام استفاده می کند.این زبان جز زبان های گرافیکی می باشد و برای برنامه نویسی از یک سری بلوک استفاده می شود که در کنار یکدیگر قرار می گیرند. بلوکهای قرار داده شده می بایست به درستی در جای خود قرار گیرند و هر کدام یک وظیفه مشخص را به عهده دارند. نمونه ای از برنامه نویسی با زبان FDB :

زبان برنامه نویسی لدر

زبان Ladder  یا پلکانی یکی دیگر از زبان های رایج برنامه نویسی پی ال سی می باشد. تصویر زیر به شما برای درک بهتر موضوع کمک می کند. مدار زیر نمایانگر حالت خاموش و روشن شدن یک الکتروموتور می باشد.

پایانه های L1 و L2  در تصویر فوق مربوط به منبع تغذیه می باشد.با قرار دادن این پایانه ها مدار ساده تر می گردد و دیاگرام نردبانی می شود. (ترتیب از چپ به راست)

می دانیم که پی ال سی ها شامل سه بخش اصلی ورودی، پردازش و خروجی می باشند. در برنامه نویسی پلکانی  این بخش ها از چپ به راست نمایش داده می شوند. یکی از مهمترین مزایای LAD درک آسان و نظم ساختاری آن است.

قوانین برنامه نویسی پلکانی

روش برنامه نویسی لدر یکی از زبان های بسیار محبوب در میان متخصصین است که در طراحی مدارهای رله ای بسیار پر کاربرد است. این زبان نیز همچون هر زبان دیگری دارای قوانین خاص خودش می باشد که در ادامه به توضیح این قوانین خواهیم پرداخت.

  • هر پله از نردبان که در وافع یک خط از برنامه است، یک عملیات در فرایند کنترلی را معرفی می کند.
  • روند اجرای برنامه از چپ به راست می باشد.
  • هر خط از برنامه با حداقل یک ورودی شروع شده و دست کم به یک خروجی منتهی می شود.
  • کنتاکت یک رله یا تایمر و یا هر قطع دیگر را می‌توان در چند پله از نردبان استفاده نمود.

زبان برنامه نویسی ST

یکی دیگر از زبان های برنامه نویسی در پی ال سی ها زبان ST می باشد که برخلاف لدر که یک زبان گرافیکی بود، این زبان مبتنی بر متن است و از ساختار بسیار دشوار و پیچیده ای برخوردار است.اگر با زبان برنامه نویسی پاسکال آشنایی داشته باشید، می توانیم بگوییم که زبان ST تا حد زیادی مشابه زبان پاسکال است که در آن کمیت ها با پارامتر مشخص می شوند. در این زبان، تکه کد ها با سمی کالن یا همان ویرگول نقطه “;” از یکدیگر جدا می شوند. در زیر نمونه از برنامه نویسی در این زبان را ملاحظه می فرمایید.

IF (Limit_switch1 AND Workpiece_present) THEN

Gate1 :- Open;

Gate1 :- Close;

ELSE

Gate1 :- Close;

Gate2 :- Open;

End_IF;

برای افرادی که با زبان های برنامه نویسی کامپیوتری آشنایی دارند به نسبت ساده تر و آسان تر است. زیرا زبان برنامه نویسی ST یک زبان سطح بالا می باشد. از این زبان عمدتا برای انجام محاسبات و بیشتر به منظور اجرای محاسبات سنگین استفاده می شود. این پیچیدگی می تواند در شرایطی که پی ال سی در حال کار (آنلاین یا Run) است، یک عیب برای سیستم محسوب شود.

کتاب اموزش کامل پی ال سی میتسوبیشی

زبان SFC

زبان Sequential Function Chart یا SFC یه زبان با محیط گرافیکی است که می تواند برای مهندسین برق و یا کسانی که با زبان های برنامه نویسی کامپیوتری آشنایی بالایی ندارند بسیار مناسب و آسان باشد. در زبان SFC عملیات کنترلی را به ترتیب قرار می دهیم و به یکدیگر متصل می کنیم. این زبان را برای پروژه هایی با شرایط کنترلی ترتیبی و سطح بالا می توانیم استفاده کنیم. یک نمونه از این روند را در تصویر زیر ملاحظه می فرمایید:

برنامه نویسی بر روی پی ال سی

شرکت نیرونوین با سابقه ای طولانی در زمینه اتوماسیون صنعتی، افتخار دارد تا علاوه بر ارائه و تامین تجهیزات با کیفیت، خدمات دیگری را نیز همچون، تعمیر و سایر پشتیبانی ها را به مشتریان گرانقدر خود ارائه دارد. یکی از این خدمات راه اندازی و برنامه نویسی بر روی تجهیزات پی ال سی است. چنانچه در راه اندازی پی ال سی خود با مشکل مواجه شدید می توانید با کارشناسان واحد فنی شرکت در تماس باشید.